Έγγραφα και αριθμομηχανή για αιτήσεις επιδομάτων και οικονομικά στη Γερμανία

Δωρεάν οδηγός · Έκδοση 2026

Επιδόματα στη Γερμανία

Πρακτικός οδηγός για Έλληνες μετανάστες και οικογένειες: ποιο επίδομα μπορεί να σε αφορά, ποιος το δικαιούται, πού κάνεις αίτηση και ποια δικαιολογητικά χρειάζονται.

Κωνσταντίνος Ψουρούκης · Busfahrer-Life

Σημαντικό πριν ξεκινήσεις

Ο οδηγός είναι ενημερωτικός και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη νομική, φορολογική ή κοινωνικοασφαλιστική συμβουλή. Το δικαίωμα εξαρτάται από εισόδημα, οικογενειακή κατάσταση, ιστορικό ασφάλισης, κατοικία και δικαίωμα διαμονής. Οι υπηρεσίες εξετάζουν κάθε φάκελο ξεχωριστά.

Κανόνας που σώζει χρόνο και χρήματα: μην περιμένεις να σου προτείνει κάποιος το επίδομα. Έλεγξε τα δικαιώματά σου και κάνε αίτηση έγκαιρα στην αρμόδια υπηρεσία.

Τελευταίος έλεγχος: 3 Οκτωβρίου 2026.

1. Πώς λειτουργεί το σύστημα επιδομάτων

Στη Γερμανία δεν υπάρχει ένα ενιαίο γραφείο για όλα. Κάθε παροχή έχει δικό της νόμο, υπηρεσία και αίτηση.

  • Οικογενειακές παροχές: Kindergeld, Kinderzuschlag, Elterngeld, Unterhaltsvorschuss.
  • Στέγαση και χαμηλό εισόδημα: Wohngeld, Grundsicherungsgeld, Sozialhilfe.
  • Ανεργία και εργασία: Arbeitslosengeld I, κατάρτιση, BAB.
  • Υγεία, μητρότητα και φροντίδα: Krankengeld, Mutterschaftsgeld, Pflegegeld.
  • Παιδιά και σχολείο: Bildung und Teilhabe και σχετικές απαλλαγές/ενισχύσεις.

2. Δικαίωμα διαμονής για πολίτες Ελλάδας / ΕΕ

Ως Έλληνας είσαι πολίτης της ΕΕ, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παροχή καταβάλλεται αυτόματα με την άφιξη. Ισχυρότερη βάση υπάρχει συνήθως όταν εργάζεσαι πραγματικά, όταν έχεις προηγούμενη εργασία στη Γερμανία και προσωρινή ανεργία, όταν έχεις μόνιμο δικαίωμα διαμονής ή άλλη νόμιμη οικογενειακή/διαμονική βάση.

Αν έρθεις μόνο για αναζήτηση εργασίας χωρίς προηγούμενη εργασία ή επαρκή μέσα, ορισμένες παροχές βασικής διαβίωσης μπορεί να περιορίζονται. Κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά.

3. Kindergeld – επίδομα τέκνων

Από τον Ιανουάριο 2026 το Kindergeld είναι 259 € τον μήνα για κάθε παιδί. Κατά κανόνα αφορά παιδιά κάτω των 18 ετών και, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να συνεχίζεται έως τα 21 ή 25 ανάλογα με ανεργία, εκπαίδευση ή σπουδές.

Η αίτηση γίνεται στη Familienkasse. Συνήθως χρειάζονται Steuer-ID γονέα και παιδιού, Anmeldung, πιστοποιητικό γέννησης και, όπου ζητηθεί, αποδεικτικά εργασίας/ασφάλισης. Αν το παιδί μένει σε άλλη χώρα της ΕΕ, δηλώνεις την πραγματική κατάσταση και τυχόν άλλη οικογενειακή παροχή.

4. Kinderzuschlag – συμπληρωματικό επίδομα παιδιού

Απευθύνεται σε οικογένειες όπου το εισόδημα καλύπτει σε μεγάλο βαθμό τους γονείς αλλά δεν αρκεί για όλη την οικογένεια. Το ανώτατο ποσό το 2026 είναι έως 297 € τον μήνα ανά παιδί, αλλά το πραγματικό ποσό υπολογίζεται ατομικά.

Η αίτηση γίνεται στη Familienkasse. Χρήσιμος πρώτος έλεγχος είναι ο επίσημος KiZ-Lotse.

5. Wohngeld – επίδομα στέγασης

Το Wohngeld είναι βοήθεια για το ενοίκιο ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, για ιδιοκτήτες που κατοικούν στο ακίνητό τους. Η αίτηση γίνεται στη Wohngeldbehörde του δήμου ή της περιφέρειας.

Υπολογίζονται το εισόδημα, τα μέλη του νοικοκυριού, το επιλέξιμο ενοίκιο και η Mietstufe της περιοχής. Συνήθως δεν συνδυάζεται με παροχή που ήδη καλύπτει τη στέγαση, όπως Grundsicherungsgeld ή Sozialhilfe.

6. Grundsicherungsgeld – η νέα βασική στήριξη

Από την 1η Ιουλίου 2026 τέθηκε σταδιακά σε ισχύ η μεταρρύθμιση της βασικής στήριξης, με μετονομασία της χρηματικής παροχής Bürgergeld σε Grundsicherungsgeld. Δες την επίσημη ενημέρωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και έλεγξε με το Jobcenter τι ισχύει για τη δική σου περίπτωση. Η αίτηση γίνεται στο Jobcenter. Εξετάζονται ανάγκη, εισόδημα, περιουσία, δυνατότητα εργασίας και – για πολίτες ΕΕ – η βάση του δικαιώματος διαμονής.

Μπορεί να περιλαμβάνει βασικό κόστος διαβίωσης, εύλογα έξοδα στέγασης και θέρμανσης και πρόσθετες ανάγκες, ανάλογα με την περίπτωση.

7. Arbeitslosengeld I – επίδομα ανεργίας

Το ALG I είναι ασφαλιστική παροχή που βασίζεται κυρίως σε προηγούμενη ασφαλισμένη εργασία. Πρέπει να έχεις δηλωθεί άνεργος και να είσαι διαθέσιμος για ασφαλισμένη εργασία τουλάχιστον 15 ώρες την εβδομάδα, καθώς και να πληροίς τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης.

Πρόσεξε τις προθεσμίες: όταν ξέρεις ότι τελειώνει η σύμβαση κάνε Arbeitsuchendmeldung, και την πρώτη ημέρα ανεργίας Arbeitslosmeldung.

8. Elterngeld – γονική παροχή

Το Elterngeld βοηθά όταν μετά τη γέννηση φροντίζεις το παιδί και μειώνεις ή σταματάς την εργασία. Το Basiselterngeld κυμαίνεται από 300 € έως 1.800 € τον μήνα. Το ElterngeldPlus είναι συνήθως 150–900 € τον μήνα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεγαλύτερη διάρκεια.

Η αίτηση γίνεται στην Elterngeldstelle μετά τη γέννηση και απαιτεί αποδεικτικά κατοικίας, φροντίδας και εισοδήματος.

9. Mutterschaftsgeld και προστασία μητρότητας

Η παροχή συνδέεται με τις προστατευτικές περιόδους πριν και μετά τη γέννηση. Για εργαζόμενες με gesetzliche Krankenversicherung συνήθως εμπλέκεται η Krankenkasse και, όπου προβλέπεται, ο εργοδότης. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ιδιωτικής ή οικογενειακής ασφάλισης, το Bundesamt für Soziale Sicherung μπορεί να καταβάλει συνολικά έως 210 €.

10. Unterhaltsvorschuss – προκαταβολή διατροφής

Αφορά μονογονείς όταν ο άλλος γονέας δεν πληρώνει καθόλου ή πληρώνει ανεπαρκή διατροφή. Η αίτηση γίνεται στο Jugendamt / Unterhaltsvorschussstelle. Τα ποσά αλλάζουν με την ηλικία του παιδιού και την ισχύουσα νομοθεσία, γι’ αυτό έλεγχε πάντα την τρέχουσα επίσημη σελίδα.

11. Bildung und Teilhabe – εκπαίδευση και συμμετοχή

Το Bildungspaket μπορεί να καλύψει σχολικές εκδρομές, σχολικά είδη, μετακίνηση, μεσημεριανό, μαθησιακή υποστήριξη και συμμετοχή σε αθλητισμό, μουσική ή κοινωνικές δραστηριότητες, ανάλογα με την περίπτωση.

12. Krankengeld και άλλες παροχές ασθένειας

Για εργαζόμενο με gesetzliche Krankenversicherung, μετά την περίοδο συνέχισης μισθού από τον εργοδότη μπορεί να ακολουθήσει Krankengeld, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις. Κράτα συνεχείς και σωστά δηλωμένες ιατρικές βεβαιώσεις και μην αφήνεις κενά.

13. Pflegegeld και παροχές φροντίδας

Αν εσύ ή συγγενής χρειάζεται σημαντική βοήθεια στην καθημερινότητα, η αίτηση ξεκινά από την Pflegekasse. Ακολουθεί αξιολόγηση της πραγματικής ανάγκης βοήθειας. Αν αναγνωριστεί Pflegegrad, μπορεί να υπάρχουν Pflegegeld, Pflegesachleistungen και άλλες παροχές.

14. BAföG, BAB και βοήθεια για εκπαίδευση

BAföG: αφορά κυρίως σχολική ή πανεπιστημιακή εκπαίδευση με εισοδηματικά και εκπαιδευτικά κριτήρια.

Berufsausbildungsbeihilfe (BAB): αφορά ορισμένους μαθητευόμενους σε Berufsausbildung όταν το εισόδημα και το κόστος διαμονής δημιουργούν ανάγκη.

15. Βοήθειες για αναπηρία και συμμετοχή

Έλεγξε Schwerbehindertenausweis / Grad der Behinderung, Leistungen zur Teilhabe am Arbeitsleben, Eingliederungshilfe και βοηθήματα κινητικότητας ή φροντίδας. Για προσανατολισμό μπορείς να απευθυνθείς σε Versorgungsamt ή EUTB-Beratung.

16. Sozialhilfe και βασική προστασία ηλικιωμένων

Η Sozialhilfe αφορά περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από το σύστημα για άτομα ικανά προς εργασία. Για ηλικιωμένους ή μόνιμα ανίκανους για εργασία μπορεί να εξεταστεί Grundsicherung im Alter und bei Erwerbsminderung μέσω Sozialamt.

17. Απαλλαγή από Rundfunkbeitrag

Δεν είναι επίδομα αλλά απαλλαγή ή μείωση για συγκεκριμένες κατηγορίες. Μπορεί να υπάρχει δικαίωμα όταν λαμβάνεις ορισμένες κοινωνικές παροχές, ενώ με Merkzeichen RF μπορεί να υπάρχει μειωμένο τέλος. Η απαλλαγή/μείωση απαιτεί αίτηση και αποδεικτικά.

18. Φορολογικές ελαφρύνσεις που μοιάζουν με επίδομα

Έλεγξε Kinderfreibetrag, Entlastungsbetrag für Alleinerziehende, Werbungskosten, έξοδα μετακίνησης, επαγγελματικό εξοπλισμό, παιδική φροντίδα και άλλες εκπτώσεις όπου επιτρέπονται. Η φορολογική επιστροφή δεν αντικαθιστά αιτήσεις για Kindergeld ή Wohngeld.

19. Τι δεν παίρνει αυτόματα ένας νεοφερμένος

  • Δεν παίρνεις όλα τα επιδόματα μόνο επειδή έκανες Anmeldung.
  • Δεν παίρνεις αυτόματα Grundsicherungsgeld μόνο επειδή ήρθες από την Ελλάδα για να βρεις δουλειά.
  • Δεν παίρνεις Wohngeld όταν η στέγαση καλύπτεται ήδη από άλλη παροχή ή όταν δεν πληρούνται τα κριτήρια.
  • Δεν παίρνεις Elterngeld χωρίς αίτηση και χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις.
  • Δηλώνεις πάντα τα πραγματικά στοιχεία εισοδήματος, περιουσίας και οικογενειακής κατάστασης.

20. Ο φάκελος δικαιολογητικών

Κράτα στο κινητό σου έναν οργανωμένο φάκελο με ταυτότητα/διαβατήριο, Anmeldung, Steuer-ID, Sozialversicherungsnummer, IBAN, Arbeitsvertrag, μισθοδοσίες, Mietvertrag, Mietbescheinigung, Nebenkosten, Kontoauszüge και πιστοποιητικά γέννησης/γάμου όπου χρειάζονται.

21. Πώς κάνεις αίτηση σωστά

  1. Βρίσκεις την αρμόδια υπηρεσία με βάση κατοικία και παροχή.
  2. Ελέγχεις τις προϋποθέσεις στην επίσημη πηγή.
  3. Καταθέτεις αίτηση έγκαιρα.
  4. Στέλνεις συμπληρωματικά έγγραφα με αριθμό υπόθεσης.
  5. Κρατάς γραπτή επιβεβαίωση παραλαβής.
  6. Απαντάς σε κάθε Schreiben μέσα στην προθεσμία.

Χρήσιμο γερμανικό κείμενο:
„Hiermit beantrage ich ab dem [Datum] die Leistung [Name]. Die fehlenden Nachweise reiche ich unverzüglich nach. Bitte bestätigen Sie mir den Eingang meines Antrags.“

22. Απόρριψη, ένσταση και προθεσμίες

Διάβασε το Bescheid και ειδικά το Rechtsbehelfsbelehrung. Αν χρειάζεται, μάζεψε τα έγγραφα που λείπουν ή διόρθωσε το λάθος και κατάθεσε Widerspruch μέσα στην προθεσμία που αναγράφεται – συχνά έναν μήνα, αλλά ακολουθείς πάντα το συγκεκριμένο Bescheid.

Απλό υπόδειγμα:
„Hiermit lege ich gegen den Bescheid vom [Datum], Aktenzeichen [Nummer], Widerspruch ein. Eine Begründung reiche ich nach / füge ich bei.“

23. Τρία παραδείγματα

Εργαζόμενος με δύο παιδιά: πρώτα Kindergeld, και αν το εισόδημα δεν επαρκεί, έλεγχος Kinderzuschlag + Wohngeld και πιθανώς Bildung und Teilhabe.

Νέος που έχασε τη δουλειά: πρώτα Arbeitsuchendmeldung / Arbeitslosmeldung και έλεγχος ALG I. Αν δεν επαρκεί ή δεν υπάρχει δικαίωμα, έλεγχος στο Jobcenter για Grundsicherungsgeld.

Μονογονέας: έλεγχος Kindergeld, Kinderzuschlag, Wohngeld, Unterhaltsvorschuss, Bildung und Teilhabe και φορολογικού Entlastungsbetrag für Alleinerziehende.

24. Γρήγορος έλεγχος

  • Έχω παιδιά: Kindergeld, Kinderzuschlag, Bildung und Teilhabe.
  • Χαμηλό εισόδημα και ενοίκιο: Wohngeld.
  • Έμεινα άνεργος μετά από ασφαλισμένη εργασία: Arbeitslosengeld I.
  • Δεν φτάνει το εισόδημα για βασικά έξοδα: έλεγχος Grundsicherungsgeld ή Sozialhilfe.
  • Γέννηση παιδιού: Elterngeld και Mutterschaftsleistungen.
  • Ο άλλος γονέας δεν πληρώνει: Unterhaltsvorschuss.
  • Μακροχρόνια ανάγκη φροντίδας: Pflegekasse / Pflegegrad.

25. Επίσημες πηγές

Πριν από κάθε αίτηση, έλεγχε τις επίσημες πηγές γιατί ποσά και κανόνες μπορεί να αλλάξουν. Τα ποσά Kindergeld και Kinderzuschlag διασταυρώθηκαν στις 28 Σεπτεμβρίου 2026 με την ανακοίνωση της Bundesagentur für Arbeit για το 2026.

Τελικό μήνυμα

Τα επιδόματα δεν είναι «εύκολο χρήμα». Είναι δικαιώματα με προϋποθέσεις, ευθύνες και έλεγχο. Οργάνωσε τα χαρτιά σου, κάνε την αίτηση έγκαιρα, κράτα αντίγραφα και ζήτα βοήθεια όταν δεν καταλαβαίνεις ένα Bescheid.

Ο οδηγός προσφέρεται δωρεάν μέσα στο Busfahrer-Life.

Αν οργανώνεις τη μετακόμισή σου, δες τα πρώτα βήματα στη Γερμανία. Για το επάγγελμα και την προετοιμασία σου, συνέχισε στον οδηγό εργασίας οδηγών λεωφορείων στη Γερμανία.